Đọc truyện rừng xà nu

     
đọc truyện rừng xà nu

Truyện ngắn Rừng xà nu là một trong những tác phẩm nổi tiếng nhất của Nguyên Ngọc viết về cuộc binh cách chống Mỹ. Nguyễn trung thành với chủ đã trải qua câu chuyện về rất nhiều con tín đồ ở một bản làng hẻo lánh để đề ra một vấn đề to đùng của dân tộc. Để cho việc sống của non sông và quần chúng mãi ngôi trường tồn, không có cách nào khác là đề xuất cùng nhau đứng lên, rứa vũ khí hạn chế lại kẻ thù. Trong lịch trình Ngữ văn lớp 12, học viên sẽ được mày mò về thành tích này.

Bạn đang xem: đọc truyện rừng xà nu

*

Liên quan: gọi truyện rừng xà nu

Dưới đây là tài liệu giới thiệu chi tiết về người sáng tác Nguyễn trung thành và truyện ngắn Rừng xà nu. Kính mời quý độc giả cùng tham khảo.

I. Đôi nét về tác giả Nguyễn Trung Thành

– Nguyễn trung thành với chủ (bút danh khác là Nguyên Ngọc) thương hiệu khai sinh là Nguyễn Văn Báu, sinh vào năm 1932.

– Quê ở thị xã Thăng Bình, thức giấc Quảng Nam.

– Năm 1950, ông vào lính và sau đó làm phóng viên báo Quân đội quần chúng Liên khu vực V. Trong thời gian tháng lăn lội trong cuộc đao binh chống Pháp ở Liên khu V đã giúp ông phát âm biết thâm thúy về Tây Nguyên.

– Sau 1954, ông có không ít sáng tác ship hàng công cuộc xây dựng cuộc sống mới làm việc miền Bắc.

– Năm 1962, ông tự nguyện trở về mặt trận miền Nam, chuyển động ở Quảng Nam với Tây Nguyên.

– Nguyễn trung thành từng là Ủy viên Ban Chấp hành Hội công ty văn Việt Nam, Tổng chỉnh sửa báo Văn nghệ.

– một trong những tác phẩm nổi bật:

Đất nước đứng dậy (tiểu thuyết đầu tay được khuyến mãi giải độc nhất – giải thưởng Hội Văn nghệ việt nam 1954 -1955)Rẻo cao (tập truyện, 1961)Trên quê nhà những anh hùng hiện ngọc (tập truyện cùng kí, 1969)Đất Quảng (tiểu thuyết, 1971 – 1974)

II. Reviews về truyện ngắn Rừng xà nu

1. Thực trạng sáng tác

– Truyện được viết năm 1965, được ấn lần thứ nhất số trên số 2/1965, Tạp chí âm nhạc Quân giải phóng khu vực miền trung Trung Bộ.

– Sau đó, truyện được in ấn trong tập Trên quê hương những hero điện ngọc (1969).

– Đây là giữa những tác phẩm khét tiếng nhất của Nguyên Ngọc trong tiến độ kháng chiến phòng Mỹ.

2. Bố cục

Gồm 3 phần:

Phần 1. Từ trên đầu đến “Đứng trên đồi xà nu ấy trông ra xa, đến khi kết thúc tầm đôi mắt cũng ko thấy gì khác ngoài ra đồi xà nu nối tiếp tới chân trời.”: Hình hình ảnh rừng xà nu – hình tượng của dân xã Xô Man.Phần 2. Tiếp theo sau đến “Hà hà… được!”: Tnú sau ba năm đi lực lượng trở trở lại viếng thăm làng.Phần 3. Còn lại: ráng Mết nói lại cuộc đời bi thảm của Tnú và cuộc chiến đấu của dân xóm Xô Man.

3. Nắm tắt

Sau cha năm đi lực lượng, Tnú mới có dịp về thăm làng. Thằng bé Heng chạm chán ở nhỏ nước mập đã dẫn anh về. Tuyến phố cũ giờ đây chằng chịt hầm chông, hố chông, nếu không có người dẫn Tnú không dám đi một mình. Khi về đến làng, chũm Mết và dân làng mạc đều mừng cuống ra đón anh. Đêm đến, từ bên ưng vang lên một hồi, cha tiếng mõ dài, cả vây cánh làng ráng đuốc kéo cho tới nhà nỗ lực Mết chạm chán Tnú. Dít yêu ước Tnú xuất trình giấy phép. Mọi tín đồ tỏ vẻ nhớ tiếc nuối bởi vì Tnú chỉ được về thăm làng gồm một đêm. Sau đó, thay Mết nhắc lại cuộc sống Tnú cho tập thể làng nghe. Dân xóm Xô Man vẫn từ bỏ hào rằng năm năm, không hề có một cán cỗ nào bị giặc bắt. Anh Xút bị giặc treo cổ, bà Nhan bị giặc chặt đầu, Tnú và Mai lấn sân vào rừng nuôi anh Quyết cán bộ. Anh dạy Tnú và Mai học chữ. Tnu học chữ thì giỏi quên tuy nhiên đi rừng làm liên lạc thì đầu nó sáng kỳ lạ lùng. Nó thừa thác, xé rừng mà, lọt toàn bộ vòng vây của giặc. Một lần Tnú quá thác Đắk Nông thì bị giặc bắt, tra tấn dã man. Khi giặc hỏi cộng sản làm việc đâu, Tnú ắp tay vào bụng trả lời: “Cộng sản ở chỗ này này”. Tía năm sau, Tnú vượt lao tù trốn về, sườn lưng đầy thương tích. Tnú hiểu thư của anh ấy Quyết gửi mang đến dân buôn bản Xô Man trước khi mất. Nghe lời anh, đầy đủ người chuẩn bị chiến đấu. Đêm đêm, thôn Xô Man thức mài vũ khí. Bầy giặc kéo về một tè đội đúng vào lúc đứa đàn ông đầu lòng của Mai với Tnú ra đời. Thế Mết cùng trai tráng lánh vào rừng, kín đáo bám theo giặc. đàn giặc bắt người mẹ con Mai để rình rập đe dọa Tnú. Bọn chúng tra tấn mẹ con Mai dã man. Tnú không cứu vớt được người mẹ con Mai, còn bản thân thì bị bắt. Bọn chúng lấy vật liệu bằng nhựa xà nu đốt cháy mười ngón tay anh. Đúng cơ hội đó thì gắng Mết với trai tráng trong làng núm giáo mác tới giết chết thằng Dục. Đời Tnú đó là minh chứng sống, cống hiến và làm việc cho chân lý: “Chúng nó nắm súng mình bắt buộc cầm giáo” mà cầm cố Mết nói. Cầm cố Mết xong xuôi kể, rồi hỏi Tnú trong thời hạn đi lực lượng vẫn giết được mấy thằng Diệm, mấy thằng Mỹ. Anh nhắc lại chuyện đánh đồn, xông xuống hầm sử dụng tay bóp chết thằng chỉ huy. Đối cùng với anh, thằng giặc nào cũng là thằng Dục. Sáng sau cụ Mết cùng Dít tiễn Tnú lên đường. Bố người đứng nhìn đều rừng xà nu nối tiếp chạy mang lại chân trời…

4. Ý nghĩa nhan đề

* Nhan đề “Rừng xà nu” thứ 1 gợi ra hình mẫu trung trọng điểm của tác phẩm: phần đông cây xà nu.

* Hình ảnh “rừng xà nu” vừa mang ý nghĩa sâu sắc tả thực, vừa mang ý nghĩa sâu sắc biểu tượng:

– Ý nghĩa tả thực: xà nu là 1 trong loại cây được trồng những ở vùng Tây Nguyên, xuất hiện với các công dụng: mộc xà nu làm củi ở mỗi bếp, khói xà nu xông bảng nứa đen cho học sinh viết chữ, vật liệu bằng nhựa xà nu làm cho đuốc nhằm thắp sáng..

– Ý nghĩa biểu tượng:

Rừng xà nu như 1 nhân thứ tham gia vào toàn bộ câu chuyện: bắt đầu là hình hình ảnh xà nu dưới bom đạn kẻ thù, kết thúc cũng là hình hình ảnh rừng xà nu tiếp liền chạy mang lại chân trời.Rừng xà nu luôn đặt vào sự đối sánh với con fan Tây NguyênRừng xà nu như một nhân dẫn chứng kiến hồ hết sự khiếu nại có ý nghĩa sâu sắc trọng đại của dân thôn Xô ManRừng xà nu tượng trưng cho phẩm hóa học của con tín đồ Tây Nguyên.

5. Nội dung

Nguyễn trung thành đã trải qua câu chuyện về phần lớn con người ở một bản làng hẻo lánh để đề ra một vấn đề mập mạp của dân tộc. Để cho việc sống của tổ quốc và quần chúng mãi trường tồn, không tồn tại cách nào không giống là bắt buộc cùng nhau đứng lên, cụ vũ khí ngăn chặn lại kẻ thù.

6. Nghệ thuật

Lời văn trau chuốt, nhiều hình ảnhNghệ thuật tạo nhân vậtHình ảnh mang tính biểu tượng: cây xà nu, đôi tay Tnú…

Rừng xà nu

Nghe truyện ngắn Rừng xà nu:

Làng ở trong tầm đại chưng của đồn giặc. Chúng nó bắn, đang thành lệ, từng ngày hai lần, buổi sáng sớm cùng xế chiều, hoặc đứng bóng và xẩm tối, hoặc nửa đêm với trở gà gáy. Phần lớn đạn đại bác đều rơi vào hoàn cảnh ngọn đồi xà nu cạnh con nước lớn. Cả rừng xà nu hàng ngàn cây không có cây nào không xẩy ra thương. Bao gồm cây bị chặt đứt ngang nửa thân mình, đổ ào ào như 1 trận bão. Ở khu vực vết thương, vật liệu bằng nhựa ứa ra, tràn trề, thơm ngào ngạt, lộng lẫy nắng gay gắt, rồi từ từ bầm lại, đen và quánh quện thành từng cục máu lớn.

Trong rừng ít có cây sinh sôi nảy nở khỏe khoắn như vậy. Cạnh một cây xà nu new ngã gục, đã bao gồm bốn năm cây con mọc lên, ngọn xanh rờn, hình nhọn mũi thương hiệu lao trực tiếp lên thai trời. Cũng tương đối ít có nhiều loại cây ham tia nắng mặt trời như thế. Nó phóng lên rất cấp tốc để tiếp đem ánh nắng, thứ tia nắng trong rừng rọi từ bên trên cao xuống từng luồng bự thẳng tắp, óng ánh vô số hạt vết mờ do bụi vàng từ vật liệu bằng nhựa cây bay ra, thơm mỡ bụng màng. Gồm có cây bé vừa phệ ngang khoảng ngực tín đồ lại bị đại chưng chặt đứt làm đôi. Ở gần như cây đó, vật liệu nhựa còn trong, hóa học dầu còn loáng, vệt thương không đỡ được, cứ loét mãi ra, năm mười hôm thì cây chết. Nhưng cũng có những cây thừa lên được cao hơn nữa đầu người, cành lá xum xuê tựa như những con chim đã đủ lông mao, lông vũ. Đạn đại bác không giết mổ nổi chúng, tuy nhiên vết thương của chúng nhanh khỏi như bên trên một thân thể cường tráng. Bọn chúng vượt lên vô cùng nhanh, thay thế sửa chữa những cây đang ngã… Cứ cầm cố hai cha năm nay, rừng xà nu ưỡn tấm ngực lớn của chính mình ra, bảo vệ cho làng…

Đứng trên đồi xà nu ấy trông ra xa, cho đến khi kết thúc tầm đôi mắt cũng không thấy gì khác ngoài các đồi xà nu tiếp liền tới chân trời.

Ba năm đi lực lượng hôm nay Tnú mới có dịp ghé trở lại viếng thăm làng. Thằng nhỏ nhắn Heng chạm chán ở con nước khủng dẫn anh về. Ngày anh ra đi nó mới đứng ngang bụng anh, không biết mang củi, chỉ mới đeo cái xà-lét nhỏ dại xíu theo tín đồ lớn ra rẫy. Bây chừ nó mang trong mình một khẩu súng ngôi trường mát, dẫn anh đi. Vẫn chính là con đường cũ, qua chiếc nà bắp đang trồng sắn cùng cây pomchu, cầm cố lên hai cái dốc đứng sững vẫn được cắt ra từng bực, chui qua một rừng lách rậm ngày mát mẻ thì vô số vậy lá, rồi đến chiếc làng nhỏ dại của anh. Nhưng mà nếu không tồn tại người dẫn, chắc chắn Tnú không đủ can đảm đi một mình. Đường cũ nay dằng dịt hầm chông, hố chông, cứ mười phút lại gặp mặt một giàn thò sẵn sàng sẵn, buộc phải thò căng như dây ná, tấn công một phát dĩ nhiên gãy đôi ống quyển, lưỡi thò từng đôi, từng song gác lên giàn, sắc đẹp lạnh. Thằng nhỏ bé Heng bự lên cũng tương đối ít nói như các người dân buôn bản Xô Man này. Nó đội một chiếc mũ sụp xin được của anh giải phóng quân nào đó, mặc một chiếc áo bà bố dài phết đít, vẫn đóng góp khố, súng đeo chéo cánh ngang lưng ra vẻ một fan lính thực sự. Thỉnh thoảng, tới chỗ những chiến điểm, nó quay trở lại nhìn Tnú, cười một cái rất liếng, như bảo:

– Coi được chớ, anh Tnú?

Mắt nó lóe lên một tia sáng sủa nhỏ, lộ ý khoe khoang rõ rệt. Tnú cũng cười, gật đầu. đọc ý nhau, hai người lại hùi hụi đi. Tới con suối nhỏ dại có một khúc nứa dẫn nước từ trong lòng đá ra, thằng Heng dừng lại bảo:

– rửa chân đi. Nhưng mà đừng uống nước lạnh, về chị Dít phê bình đó.

Tnú cười:

– Chị Dít là vệ sinh viên à?

Heng bao biện lại:

– Không, chị Dít là túng thư đưa ra bộ chớ. Một người làm nhị việc, làm luôn luôn cả thiết yếu trị viên xã nhóm nữa.

À ra vậy! Dít đã thành túng bấn thư đưa ra bộ xã. Thực tình, anh không tưởng tượng được Dít hiện thời ra cầm nào? Dít là em gái Mai. Ngày mai mất và Tnú ra đi, nó còn là một cô nhỏ xíu không bao gồm áo mặc, tối lạnh không ngủ, đốt lửa ngồi cho tới gà gáy rồi đi giã gạo cụ chị. Tnú vậy mấy cây xà nu soi mang lại Dít gằn gạo. Nó gằn đủ cha mươi lon gạo trắng, đổ ruột nghé cho Tnú có đi. Nó lầm lì, không nói gì cả, mắt ráo hoảnh trong khi mọi người, cả các cụ Mết gần như khóc vì cái bị tiêu diệt của Mai…

Heng giục:

– tắm rửa nước thọ lạnh, cảm sốt đó. Đi chớ, sắp buổi tối rồi!

Tnú không lau thô đầu tóc. Anh gắng mũ theo Heng.

Đến chỗ sắp lao vào rừng lách, gồm một cây bự ngã ngang đường bắt buộc leo qua. Cạnh đó, du kích đã đào một chiếc công sự dài. Hồi Tnú ra đi, cây này chưa ngã. Tnú dừng lại. Chủ yếu ở đây, anh đã chạm chán Mai lần đầu. Tất nhiên chưa hẳn là đầu tiên hẳn, cả hai phần lớn là fan làng, họ biết nhau từ ngày mẹ còn địu bên trên lưng. Nhưng chủ yếu ở đây, lần đầu tiên sau lúc ở tội phạm về, Tnú gặp lại Mai, thấy Mai đã to hơn anh không ngờ, với Mai thì cố hai bàn tay anh lúc ấy còn lành lặn, ứa nước mắt khóc, không phải như một đứa trẻ cơ mà như một cô gái đã lớn, vừa xấu hổ vừa yêu quý yêu. đáng nhớ đó giảm vào lòng anh một nhát dao nứa. Anh mở to mắt lên, như các lúc bị tra tấn nhức quá trước đây. Thằng nhỏ bé Heng ko biết mẩu chuyện đó. Leo lên thân cây rồi nó quay trở về nhìn Tnú, hất hàm ra hiệu:

– Đi chớ, anh Tnú! lâu ngày về, chân ko leo nổi cái dốc này nữa?

Tnú trèo qua thân cây. Con phố đổ down lỗ chỗ hố chông.

Mặt Tnú đanh lại. Anh lẳng yên ổn đi cho tới khi anh nhận thấy tiếng chày liên tiếp của thôn anh. Hiện thời anh chợt hiểu ra rằng trong khi cái nhưng anh nhớ độc nhất ở làng, nỗi lưu giữ day hoàn thành lòng anh suốt tía năm nay chính là tiếng chày đó, giờ chày chăm cần, rộn ràng của gần như người bầy bà với những cô gái Strá, của bà bầu anh ngày xa xưa, của Mai, của Dít, từ thời điểm ngày lọt lòng anh đang nghe thấy giờ chày ấy rồi. Tnú cố kỉnh giữ bình tâm nhưng ngực anh vẫn đập liên hồi, chân cứ vấp mãi mấy cái rễ cây ở phần ngã rẽ vào làng. Anh vượt tăng trưởng trước Heng, Heng chạy theo anh, vừa gọi:

– Chông đấy, tất cả chông đấy, ko phải như lúc trước đâu, theo tui chớ…

Đến làng mặt trời chưa tắt. Thằng bé nhỏ Heng tháo dỡ cây súng chống xuống đất call to:

– người già ơi, bao gồm khách đấy!

Ở mỗi góc cửa ló ra bốn, năm chiếc đầu ngơ ngác. Hồ hết cặp đôi mắt tròn xoe, rồi hồ hết tiếng ré lên và đa số tiếng reo:

– Giàng ơi… Anh Tnú, thằng Tnú. Nó về rồi… ngươi về rồi đó, hả Tnú!

Có những người dân không kịp bước xuống thang, khiêu vũ phóc một chiếc từ trên sàn xuống đất. đông đảo bà già – Trời ơi, bà cố kỉnh Leng còn sống kia à! – lụm khụm bò xuống thang, từng bậc từng bậc, vừa chửi:

– con cháu! Ma bắt mày, thằng quỷ!… ngươi không hóng tau chết rồi hãy về một thể dành được không!

Ở các nhà vẫn còn có những dòng đầu tủ ló. Những cô ko chạy ra, chỉ ngồi trong nhà, cười rúc rích. Cả làng vẫn vây chặt quanh Tnú. Anh nhận biết tất cả. Ông già tưng này, vẫn chòm râu quai nón đó, chỉ thêm cái ống điếu dài, gò bởi sắt máy bay trực thăng; anh Pre này, trông già hẳn đi; chị Plom này, tóc vẫn lốm đốm bạc; bà già Prôi này, vẫn rụng hết cả hai hàm răng rồi… một bè cánh trẻ lau nhau, đứa làm sao đứa ấy mặt mày tèm lem khói xà nu. Còn ông già Mết đâu rồi? Tnú định hỏi:

– nạm Mết đâu?

Một bàn tay nặng trịch cố kỉnh chặt đem vai anh như một cái kìm sắt. Anh tảo lại: thay Mết! Ông chũm vẫn quắc thước như xưa, râu hiện thời đã lâu năm tới ngực và vẫn đen bóng, đôi mắt vẫn sáng với xếch ngược, dấu sẹo ở má bên đề xuất vẫn bóng bóng. Ông nghỉ ngơi trần, ngực căng như một cây xà nu lớn. Ông thay đẩy Tnú ra một bước, chú ý anh từ trên đầu đến chân, rồi phá lên cười:

– Hà hà!… Đeo cả tôm-xông về à!… Anh lực lượng… Được!

Tnú gọi ý ông cụ. Ông không khi nào khen “Tốt! Giỏi!” phần đông khi vừa lòng nhất, ông chỉ nói “Được”.

Lúc ông cố Mết nói, mọi tín đồ đều yên bặt. Ông nói như ra lệnh, sáu mươi tuổi rồi mà tiếng nói vẫn ồ, ồ, dội vang trong lồng ngực.

– Cấp chỉ đạo cho về mấy đêm?… Một tối à, được! cho một đêm, về một đêm, cho hai đêm, về nhị đêm, cần chấp hành mang lại đúng. Đêm nay mày trong nhà tau.

Không ai phản nghịch đối. Ông núm lại nói:

– Thôi ai về công ty nấy, trời hết sáng rồi, có tác dụng lửa nấu cơm được rồi đó. Lũ trẻ em đi vệ sinh nước đến sạch, rửa không còn khói xà nu đi, đừng gồm vẽ mặt như văn công đóng kịch nữa, đứa như thế nào không sạch sẽ thì phê bình nghe chưa?… Thằng Tnú cũng mang đi rửa chân đi. Mày tất cả nhớ cái máng nước ở chỗ nào không?… dựa vào à, được. Tưởng quên rồi thì tau đuổi ra rừng, không cho ở làng nữa đâu.

Nói vậy, nhưng lại ông gắng vẫn bảo Tnú đưa cha lô với tôm-xông đến ông, rồi thân hành dẫn anh ra tới máng nước đầu làng. Lũ trẻ con ùa theo rối rít. Bao gồm mấy cô gái Tnú nhớ mặt, nhưng lại không kịp lưu giữ ra tên, sẽ lấy nước vào đầy đủ ống bương dài, vác ống đứng tránh ra một bên, nhường vòi nước đến anh. Vừa rửa sạch sẽ ở suối nhỏ dại rồi, tuy nhiên Tnú vẫn rửa lại. Anh cởi áo ra làm cho vòi nước lanh tanh của làng mình giội lên đầu, lên lưng, lên ngực như những ngày xưa, cũng bao gồm chỗ vòi nước đây, bên trên tấm đá bởi vẹt hằn một bên vì ông rứa Mết vẫn mài dao ngơi nghỉ đấy.

Ông gắng Mết đứng lặng quan sát tấm sườn lưng rộng của Tnú. Các vết yêu đương xưa vẫn tồn tại ngang dọc bên trên tấm sườn lưng ấy, sẽ thành sẹo tím. Từ hai con mắt ông cố kỉnh lăn ra hai giọt nước đôi mắt lớn, ông lén trở tay chùi một giải pháp vội vã. Tnú không kịp thấy. Còn bằng hữu trẻ thì ngơ ngác, sửng sốt…

Từ những nhà đang quyện lên mọi sợi khói tím thẫm.

Bữa cơm tối ở trong nhà cụ Mết, không tính món canh tầu môn bạc hà nấu ăn lạt trong ống nứa, còn có thêm mấy bé cá chua. Đó là món đặc trưng cụ Mết đãi người ra đi về. Tnú mở ống lương khô, xúc cho ông cầm một thìa muối. Ông cố gắng bảo:

– Tau cũng còn nửa lon muối bột của huyện thưởng nhỏ Dít; kỳ nó đi đại hội đồng chí thi đua, nó về phân tách đều cho từng bếp một phần. Nhưng chiếc đó nhằm dành cho tất cả những người đau. Còn loại mày đến thì tau ăn.

Ông rứa không nêm muối hạt vào canh. Ông chia cho mỗi người mấy hạt, họ ăn sống từng hạt, ngậm rất lâu trong miệng nhằm nghe hóa học mặn đậm đà tan dần. Cơm gạo trắng ghế tương đối nhiều củ pomchu. Ông cố gắng bưng chén cơm nói như thanh minh:

– năm nay làng mình không đói. Gạo đủ ăn uống tới mùa suốt. Nhưng phải đặt dành, dự trữ mỗi phòng bếp cho được tía năm. Mày đi bí quyết mạng, người chỉ đạo cũng dạy dỗ mày rồi, tấn công thằng Mỹ buộc phải đánh dài.

Rồi bỗng ngột, ông vậy hỏi:

– Mười ngón tay mày vẫn cụt chũm à? không mọc ra được nữa à?… ừ…

Ông chũm đặt dĩa cơm xuống, giận dữ:

– mà lại lành hết rồi chớ? Được. Ngón tay còn nhị đốt cũng bắn nhau được. Mày có trải qua chỗ rừng xà nu gần bé nước phệ không? Nó vẫn sống đấy. Không có cây gì mạnh bởi cây xà nu khu đất ta. Cây bà bầu ngã, cây con mọc lên. Đố nó làm thịt hết rừng xà nu này!… Kìa, ăn đi chớ. Gạo fan Strá mình tạo ra sự ngon tuyệt nhất rừng núi này đấy, bé ạ…

Cơm nước xong, tự phía nhà ưng có ai đấy đánh lên một hồi mõ dài cha tiếng. Dân làng bầy lượt kéo tới nhà ráng Mết. Các nàng dụi tắt đuốc ở cầu thang trước lúc bước vào nhà. Cũng có người, các bà cụ, cụ cả cây đuốc còn cháy rực đi liền mạch vào, soi lên mặt Tnú, chú ý đi nhìn lại thiệt kỹ, rồi ném bó đuốc vào bếp, lửa bốc lên, cháy giần giật. Các ông cố thì chưa bước lên cầu thang sẽ nói oang oang:

– Thằng Tnú đâu rồi? mang lại nó ăn no rồi chớ, ông Mết?

Có tiếng một bà già:

– bầy đàn ông này, xê ra một chút ít cho nhỏ Dít nó ngồi cùng với chớ. Dít ơi, ngồi trên đây con!

Tnú ngẩng quan sát lên. Dít sẽ ngồi sụp xuống trước khía cạnh anh, nhì chân xếp về một bên, chuyển tay kéo tấm váy bịt kín cả gót chân, Tnú thiên nhiên nghe một luồng giá rân rân sinh hoạt mặt với ở ngực. Mai! Trước đôi mắt anh là Mai đấy. Anh bất ngờ Dít lớn lên lại giống Mai mang lại thế. Mẫu mũi hơi tròn của Dít ngày trước hiện nay đã thẳng và bé dại lại, nhị hàng lông mi đậm đến che tối cả đôi mắt mở to, bình thản, vào suốt. Dít quan sát Tnú bằng đôi mắt ấy hết sức lâu, trong những khi bốn, năm đứa bé, đứa nào cũng tranh số chỗ ngồi gần chị Dít. Rồi chị hỏi Tnú, giọng khá lạnh lùng:

– Đồng chí về có giấy không?

Tnú ko hiểu:

– Giấy gì?

– Giấy cấp cho trên đến nghỉ phép đó. Không tồn tại giấy trên cho về thì không được. Ủy ban buộc phải bắt thôi.

Tnú mỉm cười ồ. Anh định đùa, bảo nhớ buôn bản quá trốn về thăm làng một bữa, nhưng hai con mắt nghiêm tương khắc của Dít với nghe cái im lặng mong chờ chung quanh, anh mở túi áo, kéo ra một mảnh giấy nhỏ đưa mang đến chị.

– Báo cáo bạn bè chính trị viên làng mạc đội…

Dít cụ tờ giấy, soi lên ánh lửa. Hàng trăm cái đầu chụm lại, mấy đứa nhỏ bé lắp bắp đánh vần. Dít đọc vô cùng lâu, gọi đi phát âm lại đến bố lần. Chũm Mết hỏi:

– Đúng chớ? Nó bao gồm phép chớ?

Dít gửi trả lại đến Tnú. Bây chừ chị bắt đầu cười:

– Đúng rồi, bao gồm chữ ký người chỉ huy. Sao anh về tất cả một đêm thôi?

Rồi chị trả lời:

– Thôi cũng được. Về một đêm đến làng thấy mặt là được rồi. Lũ em mồm đứa nào cũng nhắc anh mãi.

Tiếng mỉm cười nói yên ổn đi một lúc, hiện nay lại rộn lên chật cả căn nhà nhỏ.

– gồm chữ cam kết của người lãnh đạo đó nghe!

– giỏi lắm rồi!

– Một tối thôi, mai lại đi rồi, ít quá, tiếc nuối quá!

Tiếng ông cố gắng Mết ồ ồ át tất cả:

– Hà hà… được!

Ông nạm đẩy hai, ba đứa bé ra, bước đến ngồi xuống trước bếp lửa, cạnh Tnú. Ông chũm gõ ống điếu lên đầu ông táo, bẻ một que nứa bé dại ở sạp, cẩn trọng soi mang đến hết tàn thuốc trong ống điếu, rồi ngẩng lên, quan sát quanh một lượt. Mọi tín đồ đã ngồi đâu vào đấy cùng lắng chờ. Ông cụ bắt đầu nói. Bên ngoài lấm tấm một trận mưa đêm, rì rào như gió nhẹ. Ông cố gắng không đựng cao giọng, tiếng nói vô cùng trầm:

– Ông già bà già thì biết rồi. Thanh niên có đứa biết, bao gồm đứa chưa biết rõ. Còn lũ trẻ con thì chưa chắc chắn – Ông thay trừng ánh mắt lũ trẻ, chúng nó cảm thấy cái nghiêm trang vào lời ông già, đứa nào đứa nấy ngồi yên lặng thin thít, dán đôi mắt vào miệng ông ráng Mết – Anh Tnú của chúng mày về rồi đó. – Ông nạm đặt bàn tay chắc nịch lên vai Tnú – anh Tnú nhưng mà tau đang kể cho cái đó mày nghe bao nhiêu lần rồi đó. Đấy, nó đấy, nó đi hóa giải quân tấn công giặc, ni nó về viếng thăm làng một đêm, cấp trên cho nó về một đêm, tất cả chữ ký tín đồ chỉ huy, chị túng thư coi giấy rồi. Nó đấy! Nó là người Strá mình. Bố mẹ nó chết sớm, xóm Xô Man này nuôi nó. Đời nó khổ, tuy thế bụng nó sạch mát như nước suối thôn ta. Đêm ni tau nhắc chuyện nó cho cả làng nghe, nhằm mừng nó trở lại viếng thăm làng. Fan Strá ai tất cả cái tai, ai có cái bụng thương núi, mến nước, hãy lắng nhưng nghe, mà lại nhớ. Sau này tau bị tiêu diệt rồi, chúng mày cần kể lại cho con cháu nghe…

Tất cả phần đa im lặng. Chỉ có tiếng vòi vĩnh nước đầu làng lạnh tanh xáo trộn tiếng mưa tối gõ hầu như lên vòm lá cây. Tnú cũng yên lặng. Anh nhìn cố kỉnh Mết. ánh lửa chập chờn, soi hình ông cụ, khiến cho thân hình vạm tan vỡ ấy trông kỳ ảo như một người nhân vật trong các bài hát nhiều năm hát suốt cả đêm Tnú vẫn nghe tự bé. Rồi anh chú ý Dít. Dít đang lớn bằng Mai, ngày anh sống tù về, gặp mặt lại vị trí gốc cây bự đầu rừng lách nay đã đổ xuống ngang mặt đường và du kích đã lợi dụng làm một ác chiến điểm. Dít cũng lạng lẽ lắng nghe, hai con mắt mở to, bình thản suy nghĩ.

– người già không quên, tín đồ chết quên rồi thì để cái nhớ lại cho tất cả những người sống. Hồi đó thằng Mỹ – Diệm ở khắp núi rừng này. Nó đi trong rừng như con beo. Bộ đội của nó nắm lưỡi lê bám máu, cũng đỏ như color mũ đỏ của nó… Thằng Tnú còn nhỏ, mới đứng cho tới ngang bụng tau đây. Nó lanh như con sóc…

Ừ, fan già chưa quên. Người bé dại cũng không quên, Tnú cũng không quên. Anh thấy rõ rằng một đứa bé nhỏ đứng tới ngang bụng cầm cố Mết. Nó đeo một chiếc xà-lét nhỏ xíu của người mẹ nó nhằm lại, trong xà-lét trên bó rau xanh dưới vết hai lon gạo trắng, nó luồn như một nhỏ sóc qua những hốc đá cheo leo, nó chạy ton ton trong rừng đi kiếm nuôi anh cán bộ. Một đứa con gái nhỏ dại hơn nó gấp rút chạy theo nó. Đứa phụ nữ vén dòng váy của bà bầu mới dệt, khiêu vũ từ mỏm đá này qua mỏm đá khác như một bé chim sáo, vừa nhảy vừa hotline lanh lảnh:

– Tnú, Tnú, Tnú, ngóng với chớ, ngóng với chớ.

Tnú thì trở lại trợn mắt:

– kín chớ, Mai. Sao đi đâu cũng tác như nhỏ mang thế!

Mai mong muốn cười, cơ mà sợ Tnú, không đủ can đảm cười…

Ừ, toàn bộ vẫn không xóa nhòa. Chưa chiếc gì có thể xóa nhòa. Vẫn rõ mồn một, Tnú này, cố gắng Mết này, anh cán cỗ này.

Như vừa ngày hôm qua đây vậy.

Anh cán cỗ ở vào rừng lúc bấy giờ là anh Quyết. Từ ngày thằng Mỹ – Diệm cho tới núi rừng này, ko bữa làm sao nó ko đi lùng, không tối nào chó của chính nó và súng của chính nó không sủa vang cả rừng. Cơ mà dân thôn Xô Man vẫn từ bỏ hào. Năm năm không hề bao gồm một cán cỗ bị giặc giết thịt hay bắt trong rừng làng mạc này. Lúc đầu thanh niên đi nuôi với gác cho cán bộ, thằng Mỹ – Diệm biết được, nó bắt thanh niên. Nó treo cổ anh Xút lên cây vả đầu làng.

– Ai nuôi cộng sản thì coi đó!

Rồi nó cấm bạn teen đi rừng. Bà già ông già thay bạn trẻ đi nuôi cán bộ. Nó lại biết được. Nó giết mổ bà già Nhan, chặt đầu cột tóc treo đầu súng.

Sau thuộc đến bầy trẻ gắng ông già, bà già. Vào đám đó, hăng nhất bao gồm Tnú và Mai. Hễ Tnú đi rẫy thì Mai đi cùng với cán bộ. Hễ Mai ở nhà giữ nhỏ Dít cho bà bầu thì Tnú đi. Cũng có bữa cả hai đứa thuộc đi. Bọn chúng ở lại luôn luôn ngoài rừng ban đêm. Để cán cỗ ngủ 1 mình ngoài rừng ban đêm, gan ruột không yên ổn được. Lỡ giặc lùng, ai dẫn cán cỗ chạy? Anh Quyết hỏi:

– các em không sợ hãi giặc bắt à? Nó thịt như anh Xút, như bà Nhan đó.

– nuốm Mết nói: Cán bộ là Đảng. Đảng còn, núi nước này còn.

Trong rừng, anh Quyết dạy dỗ Tnú cùng Mai học chữ. Anh chẻ nứa, đập dập, ghép lại thành mấy cái biển to bằng bố bàn tay. Ba bạn bè đốt khói xà nu xông bảng nứa black kịt rồi rước nhựa cây luông-tờ-ngheo phết lên một tấm dày, cho nước xả cũng ko phai được. Tnú đi cha ngày đường tới núi Ngọc Linh mang đến một xà-lét đầy đá trắng làm phấn. Mai học xuất sắc hơn Tnú, tía tháng gọi được chữ, viết được mẫu ý vào bụng bản thân muốn, sáu tháng làm cho được toán hai nhỏ số. Tnú học lừ đừ hơn, mà lại hay nổi nóng. Học tới chữ i dài, nó quên mất chữ o thêm dòng móc thì đọc được là chữ a. Bao gồm lần thua kém Mai, nó đập bể cả tấm bảng nứa trước phương diện Mai cùng anh Quyết, bỏ ra suối ngồi một mình suốt ngày. Anh Quyết ra dỗ, nó ko nói. Mai ra dỗ, nó đòi tấn công Mai. Mai cũng ngồi lì đó với nó.

– Tnú không về, tui cũng không về. Về đi, anh Tnú. Mai làm cái bảng khác đến anh rồi.

Nó chũm một hòn đá, từ đập vào đầu, bị ra máu ròng ròng. Anh Quyết đề xuất băng lại mang lại nó. Đêm đó, anh ôm nó vào hốc đá. Anh rủ rỉ:

– Sau này, trường hợp Mỹ – Diệm giết mổ anh, Tnú buộc phải làm cán cỗ thay anh. Không học chữ sao có tác dụng được cán bộ giỏi?

Tnú trả ngủ ko nghe. Nó lén chùi nước đôi mắt giàn giụa. Sáng sủa hôm sau, nó gọi Mai ra sau hốc đá:

– Mai nói mang đến tôi chữ o bao gồm móc là chữ chi đi. Còn chữ bỏ ra đứng sau đó nữa, chữ đưa ra có một cái bụng to đó.

Xem thêm: Mua Khuôn Làm Bánh Ăn Dặm Cho Bé Ăn Dặm Ngon Miệng, Khuôn Ép Cơmlàm Bánh Cho Bé Ăn Dặm

Mai quay khía cạnh đi, không đủ can đảm cười. Nó viết một chữ có một cái bụng to lên tấm bảng nó mới khiến cho Tnú. Nó thay nói nhỏ dại nhưng giọng vẫn lanh lảnh:

– Anh nhớ xuất sắc lắm, chữ bê đó.

– Ừ, bê… bê… đầu tui đần độn quá!

Tnú lamg giảm bớt trí nhớ chữ, cơ mà đi đường núi, thì đầu nó sáng lạ lùng. Nó liên lạc mang lại anh Quyết từ buôn bản lên huyện. Không bao giờ nó đi con đường mòn, nó trèo lên một cây cao nhìn quanh, quan sát một lượt rồi xé rừng mà đi, lọt toàn bộ các vòng vây. Qua sông nó không ưng ý lội vị trí nước êm, cứ lựa vị trí thác bạo gan mà tập bơi ngang, thừa lên trên mặt nước, cưỡi lên thác băng băng như một bé cá kình. Nó nói:

– Qua vị trí nước êm thằng Mỹ – Diệm xuất xắc phục, khu vực nước mạnh nó ko ngờ.

Nhưng lần đó, Tnú tới một thác sông Đắc – năng, vừa cuốn chiếc thư của anh ấy Quyết gửi về thị xã trong một ngọn lá dong ngậm vào miệng, định thừa thác thì họng súng của giặc phục kích chĩa vào tai rét ngắt. Tnú chỉ kịp nuốt luôn luôn cái thư.

Ba ngày sau, tín đồ Xô Man thấy bầy giặc trói chặt Tnú dẫn về làng.

– Đứa nào làm cộng sản, chỉ thì sống!

Dân xã đứng vây xung quanh Tnú. Ông nỗ lực Mết đứng bên cạnh Tnú, Tnú chỉ đứng tới bụng ông cụ. Ông gắng nói giờ đồng hồ Strá, giọng trầm vang dội:

– Tnú đừng có tác dụng xấu hổ làng Xô Man.

Tnú chỉ trả lời ông gắng bằng một chiếc nhìn.

Ông nuốm nói:

– Được!

Lưng Tnú ngang dọc đa số vết dao chém.

– cộng sản đâu phải chỉ ra?

Tnú nói nhỏ:

– tháo dỡ trói đã, tay bắt đầu chỉ được.

Chúng chỉ dỡ một tay. Tnú để bàn tay ấp lên bụng mình:

– Ở đây này:

Lưng Tnú thêm một vết chém nữa. Bên trên tấm sườn lưng chưa rộng bằng bề ngang dòng xà-lét bà mẹ để lại đó, ứa một giọt huyết đậm, trường đoản cú sáng mang lại chiều thì sệt quyện lại, tím bầm như nhựa xà nu.

Khi chúng này lại dẫn Tnú đi, Mai ôm nó khóc nức nở. Nó nói như giận dữ:

– Khóc chi! Đừng! Mai học nên cho giỏi. Tui chết, Mai buộc phải làm cán bộ…

Ba năm sau, Tnú thoát lao tù Công-tum trở về, sườn lưng anh đã lành hết lốt thương. Đến gốc cây lớn đầu rừng lách chạm mặt Mai. Mai di động cầm tay anh, dầm dề nước mắt. Còn anh thì ngạc nhiên thấy Mai đã mập anh không ngờ. Mai dẫn anh về làng. Đêm đó dân xóm cũng tụ tập ở nhà cụ Mết như tối nay đây. Cũng như đêm ni đây…

Tiếng nạm Mết vang vọng như dội lại từ cái đêm hun hút ấy.

Cũng như tối nay đây. Cũng trong nhà này đây, xung quanh cái nhà bếp này đây. Trời cũng mưa bé dại lấm tấm như thế này. Tui ngồi chỗ này, đúng khu vực này. Thằng Tnú ngồi khu vực này. Còn bé Mai thì ngồi đây, chỗ con Dít ngồi bây giờ… bắt buộc không Tnú?

Phải rồi! toàn bộ cũng in y hệt như thế này. Cũng mưa có dấu hiệu rục rịch đều mọi trên lá vả, cũng lửa xà nu cháy giần giật, cũng máng nước đầu xóm lách tách bóc trong tối khuya. Dân xã tụ tập tất cả đây để mừng Tnú thoát ra khỏi tù Công – tum trở về. Mai cũng ngồi trước mặt Tnú bởi vậy đấy, cũng đôi mắt có nhì hàng lông mi đậm đến che tối cả tròng đen long lanh, ừ có lẽ đôi mắt kia ít nghiêm túc hơn, chất đựng nhiều thương yêu hơn, nhưng mà cũng bình tĩnh như vậy, cứng rắn vậy nên đó. Cùng lúc đó thay Mết không nhắc chuyện như bây giờ. Cầm cố chỉ nói:

– Mai, đưa mẫu giấy của anh ấy Quyết đây, Tnú đọc lên cho tất cả làng nghe.

Sau khi Tnú bị bắt ít lâu, anh Quyết chuyển sang thị xã Bảy rồi hy sinh ở đó. Anh bị thương nặng trong một trận phục kích, mang lại trong rừng thì chết. Trước lúc chết, anh gửi đến làng Xô Man thư này. Tnú vậy mảnh giấy, soi lên ánh lửa xà nu:

“Em Tnú, em Mai và đồng bào Xô Man, tui chết. Bạn còn sống phải chuẩn bị giáo, mác, vụ, rựa, tên, ná. Giấu kỹ trong rừng, đừng mang đến giặc lấy. Sẽ có ngày cần sử dụng tới.

Còn Tnú đề xuất học cho giỏi, cố tui làm cho cán bộ…”

Ừ, cũng đông đủ như vậy này đây. Nắm Tâng, anh Pre, chị Plom, bà Prôi, vắt Leng. Chỉ khác là còn tồn tại Mai. Tnú hiểu giấy anh Quyết rồi cả xóm đốt đuốc xà nu, theo gắng Mết, đi bên dưới mưa đêm càng khuya càng nặng nề hạt, vào rừng rước giáo, mác, vụ rựa, đã đậy kỹ từ thời điểm ngày được thư anh Quyết. Tnú đi cha ngày lên núi Ngọc Linh tuy vậy không mang về một xà-lét đá trắng có tác dụng phấn như ba năm trước. Anh đưa về một gùi nặng trĩu đá mài. Núi Ngọc Linh, bên trên ngọn của nó, có một mỏ đá mài đủ cần sử dụng cho một trăm cuộc khởi nghĩa.

Đêm đêm làng Xô Man thức, mài vũ khí. Buổi ngày thì theo cố kỉnh Mết đi phát hết các rẫy cũ, trồng phomchu với sắn, xanh mượt cả núi rừng…

Tin buôn bản Xô Man mài giáo mang lại tai lũ giặc ngơi nghỉ đồn Đắc Hà. Thân mùa trong cả lúa, bọn chúng kéo về một tè đội, vừa đúng vào lúc đứa con trai của Mai cùng Tnú ra đời. Cũng thằng lãnh đạo năm trước, thằng Dục. Nó nhóm mũ đỏ màu máu. Nó gầm lên:

– Lại thằng Tnú chứ không có ai hết. Con cọp đó mà không thịt sớm, ni nó làm loạn rừng núi này rồi.

Cụ Mết với Tnú dẫn tuổi teen lánh vào rừng. Họ không đi đâu xa, chỉ lẩn quẩn ở các gốc cây, hốc đa quanh làng, bám theo giặc. Chúng nó đóng vai trò lại trong làng tứ đêm, ngọn roi của nó không xuất phát từ 1 ai. Giờ đồng hồ kêu khóc dậy cả dân làng. Thằng Dục lăm lăm khẩu súng lục:

– Đứa nào thoát khỏi làng bắt được phun chết ngay lập tức tại chỗ.

Không ai lọt ra được. Chỉ gồm con Dít nhỏ, lanh lẹn, cứ sẩm tối lại trườn theo máng nước lấy gạo ra rừng cho vậy Mết, Tnú và thanh niên. Tảng sáng ngày thứ bốn thì bọn chúng bắt được bé bé, khi nó ở ko kể rừng về. Bọn chúng để con bé nhỏ đứng giữa sân, lên đạn tôm-xông rồi từ từ bắn từng viên một, không bắn trúng, đạn chỉ sượt qua tai, xém tóc, cày đất quanh nhì chân bé dại của Dít. đầm nó rách nát tượt từng mảng. Nó rên sướng lên, nhưng rồi mang đến viên đồ vật mười nó chùi nước mắt, từ kia im bặt. Nó đứng lặng giữa lũ lính, cứ mỗi viên đạn nổ, dòng thân hình mảnh khảnh của nó lại quật lên một cái, nhưng đôi mắt nó thì vẫn nhìn bọn giặc yên tâm lạ lùng, bình tĩnh như đôi mắt của chị túng thư hiện nay vậy.

Không làm những gì được nhỏ bé, thằng Dục cần sử dụng đến ngón đòn cuối cùng. Nó bắt Mai.

– Bắt được bé cọp loại và cọp con, tất sẽ dụ được cọp đực trở về.

Tnú nghe rõ câu nói đó của thằng Dục. Anh nấp ngay gốc cây cạnh máng nước đầu làng. Từ địa điểm anh, bắt gặp sân xóm rõ mồn một. Nhị bàn tay anh bíu chặt lấy nơi bắt đầu cây khi bầy lính, mười thằng, dẫn Mai ra giữa sân. Mai địu con trên lưng, thằng bé chưa đầy một tháng. Ai cũng bảo nó giống như Tnú kỳ lạ lùng. Ko đi Công-tum cài đặt vải được, Tnú đề nghị xé song tấm dồ của mình ra làm tấm choàng đến Mai địu con. Thằng bé xíu nằm sống trong tấm choàng ấy ngủ say trên sườn lưng mẹ.

Thằng Dục hỏi:

– chồng mày ở đâu, bé mọi cùng sản kia?

Mai xốc lại đứa con trên lưng, ngẩng đôi mắt rất to lớn nhìn thằng Dục.

– mày câm à? nhỏ chó cái! – Nó quát đàn lính – Đứng ỳ ra đó à?

Một thằng bộ đội to lớn nhất liếc góc nhìn thằng Dục, cụ một cây fe dài bước tới cạnh Mai. Nó lè lưỡi liếm quanh môi một lượt, rồi lừ đừ giơ cây fe lên. Mai thét lên một tiếng. Chị vội dỡ tấn địu, vừa kịp lật người con ra phía bụng lúc cây fe giáng xuống bên trên lưng.

– Thằng Tnú sinh sống đâu, hả?

Cây sắt thiết bị hai đập vào trước ngực Mai, chị lật đứa bé nhỏ ra sau lưng. Nó lại đánh sau lưng, chị lật đứa bé xíu ra trước ngực. Trận mưa cây sắt mỗi khi một dồn dập, không nghe thấy giờ đồng hồ thét của Mai nữa. Chỉ nghe đứa bé xíu khóc ré lên một giờ đồng hồ rồi yên ổn bặt. Chỉ với tiếng cây fe nện xuống hừ hự.

Tnú bỏ gốc cây của anh. Đó là 1 trong cây vả. Anh đang bứt đứt hàng chục trái vả cơ mà không hay. Anh chồm dậy. 1 bàn tay níu anh lại. Tiếng nỗ lực Mết nặng nề trịch:

– ko được. Tnú! Để tau!

Tnú gạt tay ông rứa ra. Ông gắng nhắc lại:

– Tnú!

Tnú cù lại. Ông nắm không quan sát ra Tnú nữa. Ở địa điểm hai nhỏ mắt anh hiện nay là hai viên lửa lớn. Ông núm buông vai Tnú ra.

Một giờ thét dữ dội. Chỉ thấy thằng lính giặc to to nằm ngửa ra thân sân, thằng Dục cởi chạy vào nhà ưng. Giờ đồng hồ lên đạn lách bí quyết quanh anh. Rồi Mai ôm đứa con chúi vào ngực anh. Nhì cánh tay rộng lớn như hai cánh lim dĩ nhiên của anh ôm chặt lấy bà mẹ con Mai.

– Đồ nạp năng lượng thịt người, tau đây. Tnú đây…

Tnú không cứu giúp sống được Mai…

– Ừ. Tnú không cứu vớt sống được chị em con Mai…

Tiếng ông cầm Mết vẫn trầm với nặng. Ông gắng vụng về trở tay lau một giọt nước mắt. Bỗng nhiên ông chũm nói lớn lên:

– Tnú không cứu vãn được bà xã được con. Buổi tối đó Mai chết. Còn đứa con thì đã bị tiêu diệt rồi. Thằng lính to bự đánh một cây sắt vào ngang bụng nó, lúc người mẹ nó vấp ngã xuống, ko kịp đậy cho nó. Nhớ ko Tnú, mày cũng không cứu vớt sống được vợ mày. Còn ngươi thì chúng nó bắt mày, trong tay ngươi chỉ bao gồm hai bàn tay trắng, chúng nó trói mày lại. Còn tau thì cơ hội đó đứng ẩn dưới gốc cây vả. Tau thấy bọn chúng nó trói mày bằng dây rừng. Tau không nhảy đầm ra cứu vớt mày. Tau cũng chỉ có hai bàn tay không. Tau ko ra, tau quay lấn sân vào rừng, đi kiếm giáo mác. Nghe rõ chưa, những con rõ chưa. Lưu giữ lấy, ghi lấy. Trong tương lai tau bị tiêu diệt rồi, cất cánh còn sống đề nghị nói cho con cháu. Bọn chúng nó đã cầm cố súng mình đề nghị cầm giáo!…

Chúng nó trói chặt Tnú bằng dây rừng, khiêng ném vào ngóc ngách nhà cửa rồi kéo đi nạp năng lượng thịt bé heo của anh ý Prôi.

Tnú nằm trong góc nhà. Bóng tối dày đặc. Anh suy nghĩ, ngạc nhiên tự thấy mình khôn xiết bình thản:

“Đứa bé chết rồi, Mai cứng cáp cũng chết rồi. Tnú cũng sắp chết. Ai sẽ làm cán bộ? Đến khi gồm lệnh Đảng đến đánh, ai sẽ có tác dụng cán bộ lãnh đạo dân làng mạc Xô Man tiến công giặc. Nỗ lực Mết đã già. Được, còn có lũ thanh niên. Rồi con Dít sẽ béo lên. Con bé bỏng ấy vững hơn cả chị nó. Không sao… Chỉ tiếc cho Tnú ko sống được tới ngày cầm vũ khí vùng dậy với dân làng…”

Thằng Dục không làm thịt Tnú ngay. Nó đốt một lô lửa lớn ở nhà ưng, lùa tất cả dân xóm tới, tháo trói mang lại Tnú, rồi nói với đa số người:

– Nghe nói chúng mày đã mài rựa, mài giáo cả rồi cần không? Được, đứa nào ước ao cầm rựa, ráng giáo thì coi bàn tay thằng Tnú đây.

Nó hất hàm ra hiệu mang lại thằng lính to phệ nhất. Chúng nó đã sẵn sàng sẵn cả. Thằng quân nhân mở tút-se, lôi ra một chùm giẻ. Giẻ đang tẩm dầu xà-nu. Nó quấn lên mười đầu ngón tay Tnú. Rồi nó vậy lấy một cây nứa. Mà lại thằng Dục bảo:

– Để nó mang đến tau!

Nó giật lấy cây nứa.

Tnú không kêu lên một giờ nào. Anh trợn mắt nhìn thằng Dục. Nó cười cợt sằng sặc. Nó dí cây lửa lại gần kề mặt anh:

– Coi kỹ mẫu mặt thằng cùng sản ước ao cầm vũ khí này xem sao nào. Số kiếp bọn chúng mày không hẳn số kiếp giáo mác. Bỏ cái mộng nắm giáo mác đi, nghe không?

Một ngón tay Tnú bốc cháy. Nhì ngón, bố ngón. Không có gì đượm bởi nhựa xà nu. Lửa bắt cực kỳ nhanh. Mười ngón tay đang thành mười ngọn đuốc.

Tnú nhắm mắt lại, rồi mở đôi mắt ra, trừng trừng.

Trời ơi! phụ huynh ơi! Anh không cảm giác lửa ngơi nghỉ mười đầu ngón tay nữa. Anh nghe lửa cháy sống trong lồng ngực, cháy nghỉ ngơi bụng. Huyết anh mặn chát làm việc đầu lưỡi. Răng anh đã cắm nát môi anh rồi. Anh không kêu rên. Anh Quyết nói: “Người cộng sản ko thèm kêu van…” Tnú ko thèm, không thèm kêu van. Tuy nhiên trời ơi! Cháy, cháy cả ruột trên đây rồi! Anh Quyết ơi! Không, Tnú sẽ không kêu! Không!

Tiếng cười cợt giần giật của thằng Dục. Các cụ già chồm dậy, lũ lính gạt ra. Giờ đồng hồ kêu ré của đồng bào. Giờ chân ai rầm rập quanh nhà ưng. Ai thế?

Tnú thét lên một tiếng. Có một tiếng thôi. Nhưng lại tiếng thét của anh đột vang dội thành những tiếng thét dữ dội hơn. Giờ “giết”! tiếng chân tín đồ đạp lên ở trên sàn nhà ưng ào ào. Tiếng bọn lính kêu thất thanh. Tiếng nạm Mết ồ ồ: “Chém! Chém hết!” cố Mết, đúng rồi, cố Mết, đã đứng đấy, lưỡi mác lâu năm trong tay. Thằng Dục nằm bên dưới lưỡi mác của vắt Mết. Và thanh niên, tất cả thanh niên trong làng, mỗi cá nhân một cây rựa sáng sủa loáng, đều cây rựa mài bằng đá Tnú sở hữu từ đỉnh núi Ngọc Linh về…

Tiếng anh Prôi nói, trầm tĩnh:

– Tnú! Tnú! tỉnh dậy chưa? Đây này, shop chúng tôi giết hết rồi. Cả mười đứa, trên đây này! bởi giáo, bằng mác. Đây này!

Lửa đã tắt trên mười đầu ngón tay Tnú. Tuy nhiên đống lửa xà nu lớn giữa đơn vị vẫn đỏ, xác mười tên bộ đội giặc ngổn ngang quanh gò lửa đỏ.

Cụ Mết kháng giáo xuống sàn nhà, tiếng nói của một dân tộc vang vang:

– thay là ban đầu rồi! Đốt lửa lên! Tất từ đầu đến chân già, người trẻ, người lũ ông, người đàn bà, mỗi người phải tìm đem một cây giáo, một cây mác, một cây vụ, một cây rựa. Ai không có thì vót chông, năm trăm cây chông! Đốt lửa lên!

Tiếng chuông nổi lên…

Đứng bên trên đồi xà nu gần nhỏ nước lớn, suốt đêm nghe cả rừng Xô Man ào ào rung động. Và lửa cháy khắp rừng…

Không ai nhận thấy đêm vẫn khuya. Mưa mọi khi thêm nặng nề hạt.

Cụ Mết ngước nhìn hầu như người. Chòm râu bên trên ngực ông vắt rung rung.

– Đó, tau kể vẫn hết. Xóm Xô Man cố kỉnh giáo từ đêm đó. Tnú cũng ra đi tự đó. Lành mười ngón tay rồi nó ra đi. Lành thật, ngón nào cũng cụt một đốt, mà lại còn hai đốt cũng cố kỉnh giáo, đột kích được. Thằng Tnú đi tìm cách mạng. Nghe nói bên kia núi Ngọc Linh cũng có thằng Dục, người bên đó nổi dậy rồi. Xóm phái nó đi tìm. Nó đi trường đoản cú đó mang lại giờ… cha mẹ mày, đi thọ thế! Để mang lại lũ phụ nữ chúng nó to lên không có gì thằng bạn trẻ nào đến nó bắt chồng!… Thôi, tau nói hết rồi đó. Hiện giờ đến mày. Bố năm ngươi đi, ngươi đã có tác dụng xấu hổ dòng làng Xô Man này những gì, kể mang đến bà nhỏ đây nghe nào. Mày sẽ làm những gì, con? giết được mấy thằng Diệm, mấy thằng Mỹ rồi?

Tnú đứng dậy. Anh bước vào trước nhà bếp lửa, đứng lặng hồi lâu. Biết kể gì đây. Lòng anh tràn trề thương yêu. Anh nói:

– nạm Mết! Đồng bào! Tôi…ừ, tôi đã chạm mặt thằng Dục rồi…

– Thằng Dục à? Nó làm việc đâu?

– Nó sống đồn.

– Mày giết thịt nó chưa?

– thịt rồi.

– Ừ, mày mang đến nó ăn cái đạn này chớ?

– Không.

– Sao thế?

Tnú toá khẩu súng sống vai ra, nhằm xuống một bên.

– ráng này. Bữa đó tấn công đồn. Quân nhân nó mình giết mổ hết.

– sạch mát à?

– Sạch. Chỉ còn thằng chỉ đạo dưới hầm. Kêu nó không lên. Vứt lựu đạn, nó tất cả ngách. Người chỉ đạo mình hỏi: Ai xuống. Buổi tối lắm. Tôi dò thấy nó. Nó bắn. Tôi lag được súng nó. Nó thứ tôi. Nhưng tôi táo tợn hơn. Tôi tống đầu gối lên ngực nó. Tôi bóp đèn sạc lên phương diện nó:

– Dục mày gồm nhớ tao không?

Nó rung lắc đầu. Được, phía trên này, nhì bàn tay tau đây này, ghi nhớ chứ? Tau vẫn thế được súng đây, tau gồm cả dao găm đây. Mà lại tau không giết mổ mày bởi súng, tau ko đâm mày bằng dao nghe chưa? Dục! Tau làm thịt mày bằng mười đầu ngón tay cụt này thôi, tau bóp cổ mày bởi mười ngón tay cụt này thôi, tau bóp cổ mày thôi!

Dít hỏi bình thản:

– chết chớ?

– chết rồi.

– Nhưng bao gồm đúng thằng Dục không?

– Đúng chớ… chúng nó đứa nào cũng là thằng Dục.

Cụ Mết cũng đứng dậy, cụ lại đặt bàn tay nặng như fe lên vai Tnú:

– Được! Hà hà…

Theo tiếng cười của ông cụ, tiếng cười cợt nói xôn xao lại rộn cả tòa nhà nhỏ.

Đại chưng từ đồn giặc phun vào rừng xà nu ngoài con nước lớn, tuy thế chẳng ai nghe thấy, ngôn ngữ át cả tiếng súng.

Tnú lại ra đi. Cố gắng Mết và Dít gửi anh ra cho rừng xà nu gần nhỏ nước lớn. Trận đại bác đêm qua đang đánh xẻ bốn năm cây xà nu to. Vật liệu nhựa ứa ra ở đều vết thương đang đọng lại, óng ánh nắng hè. Không tính vô số đầy đủ cây bé đang mọc lên. Có những cây mới nhú khỏi mặt đất, nhọn hoắt tựa như những mũi lê.

Xem thêm: Tóc Duỗi Phồng Có Giữ Được Lâu Bền, 10 Lưu Ý Khi Chăm Sóc

Ba bạn đứng sống đấy nhìn ra xa. Đến hút tầm mắt cũng ko thấy gì ngoài các rừng xà nu tiếp nối chạy mang đến chân trời.