NGỮ VĂN 11 VÀO PHỦ CHÚA TRỊNH

     

*
*
*



Bạn đang xem: Ngữ văn 11 vào phủ chúa trịnh

*
*
*

*


Cảm nhận giá tốt trị hiện nay thực thâm thúy của vật phẩm và nhân biện pháp thanh cao của tác giả qua ngòi cây bút kí sự chân thực, sắc sảo về cuộc sống thường ngày trong phú chúa Trịnh. Lê Hữu Trác (1724– 1791) hiệu là Hải Thượng Lãn Ông, tín đồ làng Liêu Xá, huyện Đường Hào, lấp Thượng Hồng, trấn hải dương (nay thuộc huyện Yên Mĩ, tỉnh giấc Hưng Yên). Ông là 1 trong những danh y, không chỉ có chữa bệnh bên cạnh đó soạn sách và mở trường dạy nghề thuốc nhằm truyền bá y học. Phần nhiều cuộc đời hoạt động y học cùng trước tác của ông đính với quê ngoại ngơi nghỉ xã sơn Quang, huyện mùi hương Sơn, tỉnh Hà Tĩnh. Cỗ Hải Thượng y tông trung khu lĩnh gồm 66 quyển, là công trình nghiên cứu và phân tích y học tập xuất sắc nhất trong thời trung đại Việt Nam. Chiến thắng cũng ghi lại những xúc cảm chân thiệt của tác giả trong những lúc lặn lội đi chữa bệnh ở các miền quê, biểu lộ tâm huyết và đức độ của fan thầy thuốc. Qua tác phẩm, có thể thấy Lê Hữu Trác còn là 1 trong những nhà văn, bên thơ cùng với những góp phần đáng ghi nhận đến văn học tập nước nhà.Thượng gớm kí sự (Kí sự mang lại kinh đô) là tập kísự bằng văn bản Hán, hoàn thành năm 1783, được xếp làm việc cuối cỗ Hải Thượng y tông trung ương lĩnh như một quyển phụ lục. Kí sự là 1 thể kí, ghi chép sự việc, câu chuyện có thật và tương đối hoàn chỉnh. Thượng gớm kí sự tả khung cảnh ở tởm đô, cuộc sống thường ngày xa hoa trong lấp chúa Trịnh với quyền uy, thay lực ở trong nhà chúa – những điều Lê Hữu Trác mắt thấy tai nghe trong chuyến đi từ hương thơm Sơn ra Thăng Long chữa bệnh cho vắt tử Trịnh Cán và chúa Trịnh Sâm. Qua đó, tín đồ đọc thấy được cách biểu hiện coi thường danh lợi của tác giả. Tác phẩm chấm dứt với việc Lê Hữu Trác được về lại quê nhà, trở về với cuộc sống tự do trong lòng trạng hân hoan, tiếp tục góp sức đời mình đến y thuật.Đoạn. Vào lấp chúa Trịnh nói về việc Lê Hữu Trác lên đến kinh đô, được dẫn vào phủ chúa để Lê Hữu Trác bắt mạch, kê đối chọi cho Trịnh Cán. (Nguyễn Tiến bình thường về) WẵN BẳNMồng 1 tháng 2. Sáng tinh mơ, tôi nghe tiếng gõ cửa rất gấp. Tôi chạy ra mở cửa. Té ra một người nô lệ quan Chánh đường”) vừa nói vừa thở hổn hển: – có thánh chỉ(2) triệu (3) cầm vào ! quan lại truyền mệnho hiện tại đang ở trong nhà cụ béo con, nhỏ vâng lệnh chạy cho đây báo tin. Lính ở dinh đã đem cáng cho đón thế ở ngoại trừ cửa. Xin cầm cố vào lấp chầu ngay. Tôi bèn thay đổi áo nón chỉnh tề, lên cáng vào phủ. Tên nô lệ chạy lối trước hét đường. Cáng chạy như ngựa lồng, tôi bị xóc một mẻ, khổ ko nói hết. Công ty chúng tôi đi cửa ngõ sau vào phủ. Bạn truyền mệnh dẫn tôi qua mấy lần cửa ngõ nữa, theo đường phía trái mà đi. Tôi ngửng đầu lên: đâu đâu cũng là cây trồng um tùm, chim kêu ríu rít, danh hoa đua thắm, gió gửi thoang thoảng mùi hương. Phần nhiều dãy hiên chạy quanh co nối nhau liên tiếp. Tín đồ giữ cửa truyền báo rộn ràng, người có việc quan hỗ tương như mắc cửi. Vệ sĩ canh phòng cửa cung, ai mong muốn ra vào phải bao gồm thẻ. Tôi nghĩ bụng: bản thân vốn bé quan, phát triển ở chốn phồn hoa, ở đâu trong cấm thành bản thân cũng đã từng có lần biết. Chỉ tất cả những việc trong tủ chúa là mình mới chỉ nghe nói thôi. Bước chân đến đây bắt đầu hay cảnh giàu có của vua chúa thực khác hẳn người thường! Bèn ngâm một bài thơ để ghi nhớ việc này: lính nghìn của Uác đòng,5) nghiêm nhặt, Cả trời phái mạnh sang nhất là đây! Lầu từng gác vẽ tung mây, mành châu, hiên ngọc, bóng mai ánh vào. Hoa Cung thoảng ngạt ngàO chuyển tới, vườn cửa ngự nghe vẹt nói đòi phen. Qué тйа, сип3 сат chша qиеп, khác gì ngư bao phủ đào nguyên thuở làm sao (6) !1 = ܬ ܚܝܬ– — ܧ ܦܧ ܚܬܐ – — — — — -ܠܐ- ܚܬܐ – ܦ ܬ– — – ܦ ܫ- – ܐܒܝ ܧ ,”==! ۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔–سال ہے۔ ۔ ۔ ۔ 1۔۔۔ مجم v i r *«? o o J v vrv Hoàng Đình Bảo. (2) Thánh chỉ: chỉ thị củ ; ở chỗ này dùng mang đến chúa Trịnh Sâm. (3) so với người d . – – — — – – –. —– o ܬܝ ܠ ܢܝ1– — — ܐ ܢ1 — ܐ — ܕ — — ܥܘ܂ – * گ — — — حديت – عـــر= (5) Vác đòng : chỉ giáo, má ị tiến công cá. Đào ng ị hoa đào, chỉ cảnh tiên. Cả câu đem ý từ bài xích Đào hoa –r་ o nguyên kí của Đào Tiềm, nhắc về việc mộ ị tấn công cá một hôm chèo thuyền đi ngược chiếc is 1 – ܐܠ- – * thơ mộnge,Đi được vài ba trăm bước, qua mấy lần cửa mới đến loại điếm”}}”Hậu mã quân túc trực”°). Điếm làm bên cái hồ, có các cái cây lạ lùng và hầu như hòn đá kì lạ. Trong điếm cột với bao lơn lượn vòng, kiểu cách thật là xinh đẹp. Quan Chánh đường mọi khi ở triều ra thì nghỉ sinh hoạt đấy. Thấy tôi, ông bảo quan liêu truyền chỉ:- Chiều qua, tôi sẽ tâu lên. Thánh thượngo) cho phép cụ vào để hầu mạch Đông cung cầm cố tử4).Ông thuộc vào với quan tiền truyền chỉ, bảo tôi đi theo cùng mấy fan tiểu hoàng môn(5). Đi cỗ đến một cái cửa lớn, thị vệ, binh sĩ thấy tôi ăn mặc dường như lạ lùng, mong muốn giữ lại. Quan tiền truyền chỉ nói: – có thánh chỉ triệu. Bọn họ bèn khiến cho tôi đi. Qua dãy hiên chạy dài phía tây, đến một chiếc nhà to thật là cao và rộng. 2 bên là hai loại kiệu nhằm vua chúa đi. Đồ nghi trượng 6) hồ hết sơn son thếp vàng. Ở thân đặt một chiếc sập thếp vàng. Bên trên sập mắc một chiếc võng điều. Trước sập cùng hai bên, bày bàn ghế, những đồ đạc và vật dụng nhân gian trước đó chưa từng thấy. Tôi chỉ dám ngước ánh mắt rồi lại cúi đầu đi. Lại qua 1 cửa nữa, đến một cái lầu cao và rộng. Ở đây, cột phần nhiều sơn son thếp vàng. Tôi hỏi nhỏ tuổi quan truyền chỉ, ông ta nói: – Ta vừa trải qua nhà “Đại đường”. đơn vị ấy gọi là “Quyển bồng”, loại gác này điện thoại tư vấn là “Gác tía”. Chính vì vậy tử “dùng trà” sinh sống đây, cho nên gọi nó là “phòng trà”. (Số là tại đây kiêng danh trường đoản cú “thuốc” nên người ta gọi thuốc là “trà”.) Bấy giờ đồng hồ trong “phòng trà” bao gồm bảy, tám người. Thấy quan Chánh mặt đường đến, tất cả đều đứng dậy. Quan Chánh đường ngồi ghế trên. Mọi bạn ngồi theo vật dụng tự. Quan tiền Chánh đường bảo tôi ngồi vào giữa. Thuở đầu tôi không hiểu, sau mới biết đó là những vị lương y của sáu cung, nhì viện được dự vào việc hầu trà, ngày đêm chầu chực ở đấy. Thấy tôi, họ phần nhiều nhìn nhau. Có người cúi xuống hỏi nhỏ. Quan Chánh con đường cười: – rứa này là bé ông Liêu Xá sống Đường Hào vào ngụ cư trong hương thơm Sơn, làm thuốc hay bao gồm tiếng, nay vâng thánh chỉ vào kinh. Bấy giờ đồng hồ có fan chít khăn lượt tàu, cười với bảo tôi:(1) Điếm: trạm, chỗ để ngủ chân hoặc đợi đợi. (2) “Hậu mã quân túc trực”: tên trạm, tức là “Nơi quân Hậu mã đợi sẵn (để chúa không nên phái)”. – – ܢܬܚ ܧ ܧ – ܢܝ ܬ ܝ -܇ T ܢ ܢܝ o(3) T o hỉ chúa Trịnh Sâm.(4) Đông cung chũm tử: đàn ông của chúa đã đ họn nhằm nối ngôi; tại đây chỉ Trịnh Cán, bé thứ Sām.(5) tiểu hoà L——– ۔ ۔ مجھے L – a.(6). Đồ ngủ a A – !1 : 1 ۔۔۔۔۔۔۔- – – – A. A.l. Ia- Cụ bao gồm biết tôi ko ? – Tôi là người ở chỗ quê mùa, làm thế nào biết được các vị ở khu vực triều đình đông đúc như thế này ? – Tôi là fan An Việt, thị xã La Sơn, ở nhà, tôi vẫn nghe tiếng nắm như sấm động mặt tai, nhưng chưa hề được gặp. Bấy tiếng tôi new biết ông ta làm cho giáo quan sống An Việt, tên là Chức, được ông Nguyễn Kiêm fan Tiên Điền làm Thự trấn đề cử làm y sĩ chầu chực ở đây. Sau đó, lại được thiết kế thuốc ở cỗ Binh, duy trì chức Tham đồng. Tôi nói: – chỗ ở của tớ không xa nơi ở của ngài bao nhiêu. Tôi mấy lần ước ao đến thăm nhưng mà phiền một nỗi là không có dịp. Đang dở mẩu truyện thì quan tiền truyền mệnh đến nói nhỏ dại với quan lại Chánh đường. Quan lại Chánh con đường đứng dậy, bảo tôi: – Ta hãy vào ăn uống cơm sáng một lát đã.

Xem thêm: Cơ Sở Sửa Máy Rửa Bát Bosch Tại Tphcm


Xem thêm: Cách Viết Bìa Hồ Sơ Xin Việc Mua Ở Đâu? Việc Chuẩn, Lương Tốt


Tôi theo ông, đi theo tuyến phố cũ về bên điếm “Hậu mã”. Ông nói: – bệ hạ đang ngự ngơi nghỉ đấy, bao quanh có vợ chầu chực, nên chưa thểyết kiến. Ta hãy lâm thời ra ngoài. Ông san mâm cơm mang lại tôi ăn. Mâm vàng, chén bạc, đồ ăn toàn là của ngon đồ vật lạ, tôi bấy giờ mới biết mẫu phong vị trong phòng đại gia. Ản Xong, thấy một viên quan lại hầu cận chạy lại mời quan tiền Chánh mặt đường vào cùng bảo tôi đi theo. Đột nhiên, thấy ông ta mở một nơi trong màn gấm rồi bước vào. Ở trong tối om, ko thấy gồm cửa ngõ gì cả. Đi qua độ năm, sáu lần trướng gấm như vậy, đến một chiếc phòng rộng, ở giữa phòng có một chiếc sập thếp vàng. Một người ngồi trên sập độ năm, sáu tuổi, mang áo lụa đỏ. Gồm mấy tín đồ đứng hầu hai bên. Thân phòng là một trong cây nến to cắm trên một cái giá bằng đồng. Bên sập đặt một chiếc ghế dragon Sơn son thếp vàng, trên ghế bày nệm gấm. Một chiếc màn là chengang sân. Ở trong bao gồm mấy tín đồ l g dú o ܘ áp l: la گی: g, عر – pl và màu áo đỏ. Bao phủ lấp lánh, hương thơm hoa ngào ngạt. Coi chừng chúa thượng thường hay vẫn ngồi bên trên ghế long này, nay tín đồ rút lui vào màn để tôi xem mạch Đông Cung làm sao cho thật kĩ. Tôi nín thở đứng ngóng ở xa. Quan lại Chánh mặt đường truyền lệnh mang lại tôi lạy tư lạy. Nuốm tử cười: – Ông này lạy khéo ! quan tiền Chánh con đường lại truyền mệnh: – cụ công cụ bà yếu, cho phép cụ ngồi hầu mạch.Tôi khúm nạm đến trước sập xem mạch. Xem xong, nghe vào màn bao gồm tiếng nói nhỏ:– đến ông ta xem cả thân hình nữa !Một viên quan lại nội thần(1) đứng chầu đến mặt sập xin phép cố gắng tử. Cố tử đứng dậy, tháo dỡ áo, đứng bên giường cho tôi xem. Tôi coi kĩ tất cả lưng, bụng và thủ túc một lượt. Quan liêu Chánh đường lại ền mệnh bảo tôi lạy tạ rồi đi ra. Tôi đứng dậy lạy tứ lạy. Thấy quan tiền Chánh con đường bảo một đái hoàng môn gửi tôi ra “phòng trà” ngồi. Một lúc sau, ông mang đến hỏi:- nạm xem mạch như thế nào ? buộc phải dùng vật dụng thuốc gì thì nắm cứ viết một tờ trình lên.Rồi ông lại tiếp:- dịch đã nửa năm nay. Trước kia gầy lắm, nay đã hơi có da, tất cả thịt, bản chất yếu, dịch đã lâu mà lại không bổ được, vì dùng dương dược” thì nóng, mà sử dụng âm dược3 thì trệo. Gồm khi cần dùng đầy đủ vị vạc tán (*) mới xong xuôi !Ông bảo quan tiền Tả viện đem mọi thứ 1-1 thuốc đang cần sử dụng đến mang đến tôi xem. Nguyên lúc ông đề cử tôi với nói mấy câu này là cũng có thể có ý mong muốn tôi biết chừng. Ông o ó biết thuốc, 1-ܫܶ- – ܢܝܚܐ- ܚܠܐ- ܚܐܫ ܐܝ – Lܢܬܢܝ — ܐ — ܢ al ghễ l ến thuốc là cứ muốn dùng trang bị thuốc công phạt. Ông thường nói: “Có bệnh thì trước nhất là bắt buộc đuổi bệnh. Khi đã đuổi loại tà đi rồi hãy bổ, thì mới là loại phép đúng mực nhất”. Tuy vậy theo ý tôi, kia là chính vì như thế tử sinh hoạt trong vùng màn che trướng phủ, ăn uống quá no, mang quá nóng nên tạng phủ yếu đi. Vả lại, căn bệnh mắc đã lâu, tỉnh khí khô hết, da mặt khô, rốn lồi to, gân thời xanh, tay chân tí hon gò. Đó là vì nguyên khí đã hao mòn, thương tổn thừa mức. Nếu chỉ lo sử dụng thứ dung dịch công phạt tương khắc báco) mà đắn đo rằng nguyên khí càng hao mòn dần thì chỉ làm cho những người thêm yếu. Dịch thế này không bổ thì ko được. Tuy nhiên sợ mình không ở lâu, giả dụ mình làm có công dụng ngay thì sẽ bị danh lợi nó ràng buộc, không làm sao về núi được nữa. Chỉ bởi ta cần sử dụng thứ cách thức hoà hoãn, còn nếu không trúng thì cũng không không đúng bao nhiêu. Nhưng rồi lại nghĩ: thân phụ ông mình đời đời chịu đựng ơn của nước, ta cần dốc hết cả lòng thành, để tiếp liền cái lòng trung của thân phụ ông mình new được. Nghĩ đi nghĩ về lại một hồi, tôi mới nói:(1) Nội thần: quan tiền hầu trong cung. (2) Dương dược: thuốc tất cả tính nóng. (3) Âm dược: thuốc có tính mát, lạnh. (4) Trẻ: dừng đọng, không lưu thông được. کر رہے۔ Al-Ali(6) TY g phq … . . . — gł glại làm th g tổ-Tôi thấy thánh thể gầy, mạch lại tế, sác1. Thếlàâm dương hầu như bị tổn hại, nay nên dùng dung dịch thật bửa để bồi dưỡng tì cùng thận, cốt giữ loại căn bạn dạng tiên thiên?) và làm bắt đầu cho loại hậu thiêno. Chủ yếu khí ở trong mà thắng thì bệnh dịch ở quanh đó sẽ tự nó tiêu dần, không trị bệnh mà bệnh dịch sẽ mất. Ông tỏ chủ kiến nói đi nói giống mấy lần, mà lại tôi vẫn cứ giải thích mãi. Ông nói: – nuốm đã bao gồm chủ ý như vậy thì thế cứ viết ra thành cách thức để dưng lên. Tôi vâng lệnh viết tờ khải rằng: “Chầu mạch, thấy sáu mạch tế, sác cùng vô lực, hữu quan yếu, hữu xích lại càng yếu đuối hơn. Ấy là tì âm hư, vị hoả thừa thịnh, không duy trì được khí dương, đề xuất âm hoả đi càn. Vày vậy, phía bên ngoài 5 trướnơ đó. Là o g kế bên thì phù, phía bên trong thì trống. Phải bổ tì thổ thì yên. Nay rộp dùng: bạch truật (một lạng), thục địa (ba đồng), can khương (hai đồng), ngũ vị (một đồng). Sắc mang lại đặc, từng một lần uống một thìa trà điều cùng với nước sâm sắc đẹp đặc. Uống khi sống lưng bụng. đái thần Lê Hữu Trác phụng kê.”- elTôi viết kết thúc đưa lên. Ông nhìn kĩ một hồi, xem bao gồm ý ngại. Những thầy lang ngồi đấy cũng muốn xem. Ông không cho, đút giấy vào trong túi áo, cười: – phương pháp và lập luận của vắt khác họ nhiều. Ông bảo một nội thần có tờ giấy vào. Một lúc sau, ông đứng lên bảo tôi đi theo, quay trở lại điếm “Hậu mã”. Uống trà một lát, ông nói cùng với tôi: – Cụ ra đi xôi vất vả, giờ đồng hồ hãy trợ thì về nghỉ. Bao gồm bà con bằng hữu mời mọc cũng ko được đi đâu. Để hóng thánh chỉ xem như thế nào. Tôi từ giã, lên cáng về dinh Trung Kiên. Trong tầm mười ngày, đồng đội trong kinh những đến thăm hỏi, hay tình như thế.bản dịch của PHAN VÖ, NXB Văn học, Hà Nội, 1971)(1) Mạch tế, sác: mạch nhỏ, đập nhanh. (2) Tiên thiên: thể chất bẩm sinh. {o P-L)u rj, Loza × thể hóa học d – -8Quang cảnh trong lấp chúa được diễn tả như nỗ lực nào ? Cung giải pháp sinh hoạt trong tủ chúa thế nào ? số đông quan sát, ghi nhấn này nói lên cách nhìn, thể hiện thái độ của Lê Hữu Trác đối với cuộc sống đời thường nơi tủ chúa ra làm sao ? đối chiếu những chi tiết trong đoạn trích mà anh (chị) cho là “đắt”, có tác dụng làm trông rất nổi bật giá trị hiện tại của tác phẩm. Giải pháp chẩn đoán với chữa bệnh của Lê Hữu Trác cùng những diễn biến tâm tứ của ông lúc kê đối chọi cho ta gọi gì về người y sĩ này ?4. Theo anh (chị), văn pháp kí sự của người sáng tác có gì đặc sắc ? Phân tích hầu như nét đặc sắc đó.GHI NHỞĐoạn trích. Vào đậy chúa Trịnh có giá trị hiện thực sâu sắc. Bởi tài quan liêu sát tinh tế và sắc sảo và ngòi bút ghi chép chi tiết, chân thực, sắc đẹp sảo, tác giá sẽ vẽ lại một bức tranh tấp nập về cuộc sống xa hoa, quyền quý của chúa Trịnh, đồng thời cũng bộc lộ thái độ coi thường danh lợi.LUYÊN TậPSo sánh đoạn trích. Vào lấp chúa Trịnh cùng với một cửa nhà (hoặc đoạn trích) kí khác của văn học trung đại vn mà anh (chị) sẽ đọc và nêu thừa nhận xét về nét rực rỡ của đoạn trích này.