Nhà Lý Được Thành Lập Như Thế Nào

     

Nhà Lý là một triều đại trong nền quân công ty Việt Nam. Nhà Lý đã làm tiếp được cơ quan ban ngành một cách lâu bền hơn đến hơn 200 năm, không giống với các vương triều cũ trước kia chỉ tồn tại rộng vài chục năm. Vậy bên lý được thành lập năm bao nhiêu? bên Lý được thành lập như thế nào? Hãy cùng thầy cô trường trung học phổ thông Sóc Trăng mày mò nhé.

Bạn đang xem: Nhà lý được thành lập như thế nào

*
Nhà lý được thành lập và hoạt động năm bao nhiêu? nhà Lý được thành lập như vậy nào?


Nhà lý được ra đời năm bao nhiêu?

Câu hỏi: Nhà Lý được thành lập và hoạt động năm bao nhiêu?

A. Năm 1008B. Năm 1009C. Năm 1010D. Năm 1011

Đáp án đúng B: Năm 1009, Lê Long Đĩnh mất, triều thần đơn vị Lê tôn Lý Công Uẩn lên làm vua, bên Lý được thành lập.


Giải thích:

Lý Thái Tổ hay Lý Công Uẩn người làng Cổ Pháp (Từ Sơn, Bắc Ninh), chị em họ Phạm, sinh ngày 12 tháng hai năm Giáp Tuất (974), người mẹ chết khi new sinh, thiền sư Lý Khánh Văn nhận làm con nuôi, Lý Công Uẩn tối ưu và gồm chí khí khác thường ngay từ bỏ nhỏ. Nhờ sự nuôi dạy trong phòng sư Lý Khánh Văn với Lý Vạn Hạnh, Lý Công Uẩn trở thành fan xuất chúng, văn võ kiêm toàn.

Lý Công Uẩn lớn lên dưới thời Lê Hoàn, ông phò tá hoàng tử Lê Long Việt. Vào thời điểm năm 1005, vua Lê trả mất, triều đình chi phí Lê binh lửa vì những con giành giật ngôi báu. Năm 1006, Lê Long Việt giành được ngôi vua, đó là vua Lê Trung Tông. Mặc dù nhiên chỉ với sau 3 ngày, ông bị em trai Lê Long Đĩnh giết hại và giành ngôi.

Trong khi tất cả quan lại đều lo lắng bỏ chạy, chỉ tất cả Lý Công Uẩn ôm xác vua Lê Trung Tông mà lại khóc. Lê Long Đĩnh ko trị tội ông hơn nữa khen Lý Công Uẩn là người sống trung nghĩa. Lý Công Uẩn thường xuyên được trọng dụng và được phong làm Tứ sương quân Phó chỉ huy sứ. Kế tiếp ông được thăng chức làm Tả thân vệ Điện tiền chỉ huy sứ.

Năm 1009, nhân khi vị vua cuối cùng của nhà Tiền Lê là Lê Long Đĩnh qua đời, nam nhi còn nhỏ, Lý Công Uẩn được lực lượng của Đào Cam Mộc với thiền sư Vạn Hạnh tôn làm Hoàng đế. Đó là vua Lý Thái Tổ. Nhà Tiền Lê chấm dứt, công ty Lý bắt đầu từ phía trên (năm 1009).

Nhà Lý được thành lập như vậy nào?

Sau khi Lê hoàn mất (năm 1005), Lê Long Đĩnh lên ngôi vua. Long Đĩnh là một trong ông vua tàn bạo để cho trong triều, bên cạnh nội ai ai cũng căm giận.

Năm 1009, Lê Long Đĩnh qua đời, những quan lại trong triều tôn tướng tá Lý Công Uẩn đăng quang vua, nhà Lý được thành lập.

Nhà Lý đóng góp đô sống đâu?

Buổi đầu độc lập, công ty Lý đóng góp đô nghỉ ngơi Hoa Lư. Đến tháng 7 âm định kỳ năm 1010, Lý Thái Tổ triển khai dời đô tự Hoa Lư (Ninh Bình) về Đại La. Thành Đại La sau đây được thay tên thành Thăng Long (bây giờ đồng hồ là Hà Nội).

Các triều đại sau đây như công ty Trần, bên Hậu Lê,… cũng rước Thăng Long làm cho kinh đô của khu đất nước.

Nhà Lý được ra đời trong yếu tố hoàn cảnh như rứa nào?

Sau lúc Lê hoàn mất (năm 1005), Lê Long Đĩnh đăng quang vua. Long Đĩnh là một trong ông vua tàn bạo làm cho trong triều, ngoại trừ nội ai ai cũng căm giận.

Năm 1009, Lê Long Đĩnh qua đời, những con còn vượt nhỏ. Sau đó các quan liêu lại vào triều tôn tướng mạo Lý Công Uẩn lên ngôi vua.

Thuở nhỏ Lý Công Uẩn được trao làm con nuôi bên sư Lý Khánh Văn. Sau này, khi mập lên Lý Công Uẩn có tác dụng quan công ty Lê. Ông là người dân có học, gồm đức và tất cả uy tín nên được triều thần nhà Lê quý trọng.

Khi Lê Long Đĩnh mất, Lý Công Uẩn đang dữ chức Điện tiền lãnh đạo sứ, chỉ huy cấm quân ở kinh kì Hoa Lư.

Nhận được sự tin tưởng cũng giống như sự hỗ trợ của Thiền sư Vạn Hạnh, Lý Công Uẩn hối hả lên ngôi vua. Từ bỏ đó, nhà Lý được thành lập.

Nhà Lý vẫn tổ chức chính quyền trung ương và địa phương ra sao?

Thời công ty Lý, cỗ máy nhà nước được tạo thành 02 cấp là ở trung ương và nghỉ ngơi địa phương.

Tổ chức cơ quan ban ngành trung ương:

Vua là bạn đứng đầu công ty nước, nắm đều quyền hành.Các chức vụ đặc biệt đều do những người dân thân cận nhà vua nạm giữ.Giúp vua lo việc nước có những đại thần, những quan văn, quan lại võ.

Tổ chức tổ chức chính quyền địa phương:

Nhà Lý sẽ chia việt nam thành 24 lộ, phủ (ở miền núi điện thoại tư vấn là châu). Đặt những chức tri phủ, tri châu.Dưới lộ, tủ là huyện, hương cùng xã.

Sơ đồ cỗ máy nhà nước thời Lý

Để có thể hình dung ví dụ và đọc hơn về những cấp tổ chức chính quyền ở thời nhà Lý thì hãy cùng GiaiNgo tò mò sơ đồ máy bộ nhà nước thời Lý nhé!

*

Qua sơ thứ trên bạn cũng có thể thấy tổ chức bộ máy nhà nước thời Lý ngày càng ngặt nghèo hơn. Không chỉ có thế bộ thứ còn quy cũ và nghiêm ngặt hơn. Mọi quyền lực tối cao đều bên trong tay Vua.

9 đời vua triều đại bên Lý

Nhà Lý trải qua 09 đời vua.

Lý Thái Tổ (1010 – 1028), thương hiệu húy Lý Công Uẩn.Lý Thái Tông (1028 – 1054), thương hiệu húy Lý Phật Mã.Lý Thánh Tông (1054 – 1072), tên húy Lý Nhật Tôn.Lý Nhân Tông (1072 -1127), thương hiệu húy Lý Càn Đức.Lý Thần Tông (1127 – 1138), thương hiệu húy Lý Dương Hoán.Lý Anh Tông (1138 – 1175), tên húy Lý Thiên Tộ.Lý Cao Tông (1175 – 1210), tên húy Lý Long Cán.Lý Huệ Tông(1210 – 1224), thương hiệu húy Lý Hạo Sảm.Lý Chiêu Hoàng (1224 – 1225), thương hiệu húy Lý Thiên Hinh Nữ.

1. LÝ THÁI TỔ (1010 – 1028)

Tên húy là Lý Công Uẩn, sinh ngày 12 tháng 02 năm gần kề Tuất (974) là fan châu Cổ Pháp (thuộc huyện Tiên đánh tỉnh bắc ninh ngày nay).

Xem thêm: Các Tỉ Lệ Bản Vẽ 1/100 Là Gì, Cách Chỉnh Tỉ Lệ Bản Vẽ Trong Cad Cực Chi Tiết

Thời Lê Ngọa Triều, Lý Công Uẩn giữ chức Tứ sương quân phó chỉ huy sứ, tiếp nối được thăng cho chức Tả thân vệ điện tiền lãnh đạo sứ. Vì chức này, sử cũ thường call vua là Thân vệ. Năm Kỷ Dậu (1009), Lê Ngọa Triều mất, ông được triều thần (đại diện là Đào Cam Mộc) và những nhà sư (đại diện là Sư Vạn Hạnh) tôn vinh ngôi vua. Vua đăng vương tháng 10 năm Kỷ Dậu (1009) nhưng bắt đầu đặt niên hiệu riêng từ năm 1010 bắt buộc sử vẫn hay tính năm quãng đời đầu Lý Thái Tổ là năm 1010. Mon 7 năm 1010 vua đưa ra quyết định dời đô về Thăng Long. Vua sinh hoạt ngôi 18 năm, mất ngày 03 tháng 3 năm Mậu Thìn (1028), lâu 54 tuổi. Vào 18 năm làm cho vua, ông chỉ dùng một niên hiệu tốt nhất là Thuận Thiên.

2. LÝ THÁI TÔNG (1028 – 1054)

Tên húy là Lý Phật Mã tuyệt Lý Đức Chính, nhỏ trưởng của Lý Thái Tổ, người mẹ đẻ là Lê Thái Hậu. Vua sinh ngày 26 tháng 6 năm Canh Tí (1000) trên Hoa Lư. Tháng bốn năm Nhâm Tý (1012), ông được lập Thái tử cùng lên ngôi Vua vào trong ngày 04 tháng 3 năm Mậu Thìn (1028), ở ngôi 26 năm, mất ngày một tháng 10 năm giáp Ngọ (1054), lâu 54 tuổi.

Vua Lý Thái Tông là vị vua anh minh và có khá nhiều đóng góp trong triều đại nhà Lý. Chính ông thân chinh rước quân đi dẹp cuộc nổi lên của Nùng Tồn Phúc, Nùng Trí Cao; năm 1044 sau trận chiến tranh cùng với Chiêm Thành vua cho đại xá miễn một nữa tiền thuế để khoan mức độ dân; năm 1049 mang đến xây chùa Diên Hựu (Chùa Một cột); Năm 1042 vua cho ban hành Bộ quy định Hình thư là bộ hình thức thành văn đầu tiên của nước ta.

Trong thời hạn ở ngôi, ông gồm 6 lần để niên hiệu, kia là: Thiên Thành (1028-1034), Thông Thụy (1034-1039), Càn Phù Hữu Đạo (1039-1042), Minh Đạo (1042-1044), Thiên Cảm Thánh Vũ (1044-1049), Sùng Hưng Đại Bảo (1049-1054).

3. LÝ THÁNH TÔNG (1054-1072)

Tên húy là Nhật Tôn. Các bộ thiết yếu sử hầu như chép vua là bé trưởng của vua Lý Thái Tông, người mẹ người bọn họ Mai, tước đoạt Kim Thiên Thái hậu (duy chỉ tất cả Đại Việt sử lược thì chép vua là con thứ ba, người mẹ là linh cảm Thái hậu). Vua sinh ngày 25 tháng hai năm Quý Hợi (1023) tại gớm thành Thăng Long. Ngày 6 tháng 5 năm Mậu Thìn (1028) ông được lập thành Thái tử và lên ngôi ngày một tháng 10 năm sát Ngọ (1054), ông ở ngôi 18 năm, mất tháng một năm Nhâm Tí (1072), lâu 49 tuổi.

Vua được coi là ông vua thương dân, lắp bó với nông dân, đồng ruộng, ông thường xuyên đi xem cấy, gặt hái. Năm 1070 vua mang lại mở ngôi trường lập quốc tử giám tại kinh đô Thăng Long.

Trong 18 năm ở ngôi, vua Lý Thánh Tông vẫn 5 lần để niên hiệu, kia là: Long Thụy thái bình (1054-1058), Chương Thánh Gia Khánh (1059-1065), Long Chương Thiên từ (1066-1068), Thiên Huống Bảo Tượng (1068-1069), Thần Vũ (1069-1072).

4. LÝ NHÂN TÔNG (1072-1127)

Tên húy là Càn Đức, nhỏ trưởng của Vua Lý Thánh Tông, bà bầu đẻ là Linh Nhân Thái hậu (tức bà Ỷ Lan). Vua sinh ngày 25 tháng 1 năm Bính Ngọ (1066) tại gớm thành Thăng Long, đăng vương tháng một năm Nhâm Tí (1072), sống ngôi 55 năm, mất ngày 12 mon 12 năm Đinh mùi hương (1127), lâu 61 tuổi.

Trong thời hạn vua Lý Nhân Tông làm việc ngôi, công ty Tống gồm ý đồ xâm lược nước ta, vua cùng Thái úy Lý thường xuyên Kiệt đã dữ thế chủ động đánh xua quân Tống, và đã thắng lợi ở sông Như Nguyệt, tấn công đuổi được quân Tống.

Năm 1076 vua mang đến mở trường văn miếu ở kinh thành Thăng Long, cũng từ đây, nền giáo dục đh của nước ta được khai sinh.

Trong 55 năm sống ngôi vua sẽ 8 lần đặt niên hiệu, kia là: Thái Ninh (1072-1076), Anh Vũ Chiêu win (1076-1084), Quảng Hựu (1085-1092), Hội Phong (1092-1100), Long Phù (Long Phù Nguyên Hóa) (1101-1109), Hội Tường Đại Khánh (1110 – 1119), Thiên Phù Duệ Vũ (1120-1126), Thiên Phù Khánh thọ (1127).

5. LÝ THẦN TÔNG (1127-1138)

Tên húy là Dương Hoán, bé trưởng của em ruột vua Nhân Tông là Sùng nhân từ Hầu, được Vua trằn Nhân Tông nhận làm con nuôi rồi sau truyền ngôi cho, bà bầu đẻ là phu nhân bọn họ Đỗ. Thần Tông là cháu ruột của Vua Nhân Tông. Vua sinh tháng 6 năm Bính Thân (1116), Năm Đinh Dậu (1117) thì được Nhân Tông thừa nhận làm bé nuôi. Khi vua Nhân Tông mất, ông được lên nối ngôi vào cuối tháng 12 năm Đinh mùi hương (1127). Vua ở ngôi 10 năm, mất ngày 26 tháng 9 năm Mậu Ngọ (1138), thọ 22 tuổi.

Vua Lý Thần Tông coi trọng việc trở nên tân tiến nông nghiệp, thực hiện chế độ “ngụ binh ư nông”, cho quân lính đổi phiên, cứ thứu tự 6 tháng một được về làm cho ruộng, vì thế nhân dân no đủ, định cư lạc nghiệp. Trong thời gian ở ngôi, vua Lý Thần Tông sẽ đặt nhì niên hiệu: Thiên Thuận (1128-1132), Thiên Chương Bảo từ (1133-1138).

6. LÝ ANH TÔNG (1138-1175)

Tên Húy là Thiên Tộ, nhỏ trưởng của Lý Thần Tông, chị em đẻ là Lê thái hậu. Vua sinh tháng 4 năm Bính Thìn (1136) với lên ngôi ngày 1 tháng 10 năm Mậu Ngọ (1138), sinh hoạt ngôi 37 năm, mất hồi tháng 7 năm Ất hương thơm (1175), lâu 39 tuổi.

Trong 37 năm nghỉ ngơi ngôi, ông vẫn đặt 4 niên hiệu: Thiệu Minh (1138-1140), Đại Định (1140-1162), chính Long Bảo Ứng (1163-1174), Thiên Cảm Chí Bảo (1174-1175).

7. LÝ CAO TÔNG (1175-1210)

Tên húy là Long Trát xuất xắc Long cán, là bé thứ 6 của Vua Anh Tông, bà mẹ đẻ là Thụy Châu Thái hậu, người họ Đỗ. Vua sinh ngày 25 mon 5 năm Quý ghen tuông (1173), đăng vương tháng 7 năm Ất mùi (1175), sinh sống ngôi 35 năm, mất ngày 28 tháng 10 năm Canh Ngọ (1210), thọ 37 tuổi.

Trong thời hạn ở ngôi, vua ăn uống chơi vô độ vì vậy giặc chiếm nổi lên những nơi, dân đói yếu liên miên, cơ nghiệp nhà Lý suy đồi từ đây dù đang có tín hiệu từ thời vua Lý Anh Tông.

Vua Lý Cao Tông có 4 lần đặt niên hiệu: Trinh Phù (1176-1186), thiên bẩm Gia Thụy (1186-1202), Thiên Gia Bảo Hựu (1202-1205), Trị Bình Long Ứng (1205-1210).

8. LÝ HUỆ TÔNG (1210-1224)

Tên húy là Hạo Sảm, nhỏ trưởng của Vua Cao Tông, bà mẹ đẻ là Đàm Thái Hậu. Vua sinh mon 7 năm liền kề Dần (1194), được lập làm cho Thái tử trong thời điểm tháng 1 năm Mậu Thìn (1208), lên ngôi cuối năm Canh Ngọ (1210), ở ngôi 14 năm. Năm gần cạnh Thân (1224), vua nhường nhịn ngôi cho phụ nữ thứ là Lý Chiêu Hoàng rồi đi tu ở chùa Chân Giáo (trong thành Thăng Long, hiệu là Huệ quang quẻ Thiền Sư). Tuy vậy ông làm việc ngôi vua, tuy vậy mọi việc trong triều bao gồm đều vì Trần Thủ Độ điều hành. Huệ Tông sau bị công ty Trần bức tử vào tháng 8 năm Bính Tuất (1226), lâu 32 tuổi. Trong 14 năm trị vì, vua chỉ để một niên hiệu là con kiến Gia (1211-1224).

9. LÝ CHIÊU HOÀNG (1224-1225)

Tên húy là Phật Kim, lại mang tên húy không giống là Lý Thiên Hinh Nữ, được vua phụ vương là Lý Huệ Tông phong có tác dụng Chiêu Thánh công chúa, là bé thứ hai của vua è cổ Huệ Tông, chị em đẻ là Thuận Trinh thái hậu è Thị Dung. Bà sinh tháng 9 năm Mậu dần dần (1218). Mon 10 năm giáp Thân (1224) được vua thân phụ truyền ngôi. Đến tháng 12 năm Ất Dậu (1225) bên dưới sự đạo diễn của è Thủ độ, Lý Chiêu Hoàng dường ngôi cho ông chồng là nai lưng Cảnh (là cháu hotline Trần Thủ Độ bằng chú, sau đây là vua trần Thánh Tông), từ đây bà là Chiêu Thánh hoàng hậu. đơn vị Lý chấm dứt từ đó. Lý Chiêu Hoàng mất trong thời điểm tháng 3 năm Mậu dần (1278), lâu 60 tuổi. Niên hiệu trong thời hạn bà sinh hoạt ngôi là Thiên Chương Hữu Đạo.

Nhà Lý dứt khi Lý Chiêu Hoàng bị xay thoái vị để nhường ngôi cho ck là è cổ Cảnh vào năm 1225. Lúc đó, bà chỉ mới có 7 tuổi.

Xem thêm: Cho 2006 Đường Thẳng Trong Đó Bất Kì 2 Đường Thẳng Nào Cũng Cắt Nhau ?

Ngôi rubi của triều Lý kể từ đây ban đầu chuyển qua đến nhà Trần. Đây cũng là lý do vì sao đền bát đế ngơi nghỉ làng Đình Bảng, huyện Tiên Sơn, tỉnh tỉnh bắc ninh (quê nơi bắt đầu của loại họ Lý) không thờ Lý Chiêu Hoàng.